Codzienność

Przyjęcia rozwodowe wśród kobiet Sahrawi

Sahrawi  to rdzenna ludność  Sahary Zachodniej, zamieszkująca również Mauretanię, a także obszar południowego Maroka i niedużą część południowego zachodu Algierii. Pomimo tego, że są to w większości muzułmanie, odróżniają się kulturowo od pozostałych mieszkańców okolicy, często islam przeplatając własnymi tradycjami. Łatwo ich rozpoznać po wyróżniających się kolorowych strojach i specyficznym języku Hassānīya, stanowiącym dialekt arabskiego . Są to ludzie bardzo przywiązani do swoich tradycji, a ich życie skupia się wokół plemienia, co często skutkuje małżeństwami z nieco dalszym kuzynostwem.

Stereotypowo zakładamy, że wysoka pozycja kobiety to domena nowoczesnych społeczności, dlatego też tak bardzo zaskoczyło mnie to, że w kulturze tradycyjnych Sahrawi to właśnie płeć piękna stanowi podstawę społeczeństwa. Dla statusu kobiety nie ma tutaj znaczenia, czy jest ona panną, mężatką, rozwódką czy wdową – z definicji darzona jest ogromnym szacunkiem.

O ile praktycznie na całym świecie rozpad małżeństwa bywa stygmatyzowany, o tyle wśród Sahrawi jest to zupełnie naturalne doświadczenie. Unikalnym na skalę świata muzułmańskiego jest to, że rozstanie dodaje kobiecie prestiżu i zwieńczone jest przyjęciem rozwodowym. Gdy pierwszy raz usłyszałam tę informację od męża, nie mogłam uwierzyć – w końcu jak to możliwe, żeby konserwatywne społeczeństwo podchodziło z tak ogromną otwartością do kwestii, która niekiedy nawet w krajach zachodnich stanowi tabu i jest wyrazem niepowodzenia? Ku mojemu zaskoczeniu, bez trudu potwierdziłam tę informację zarówno w internecie, jak i wśród znajomych Sahrawi, które zaczęły opowiadać o przyjęciach rozwodowych z entuzjazmem równym temu, który towarzyszy pannom młodym planującym wesele.

Kobiety Sahrawi po rozwodzie powracają do domu rodzinnego, gdzie zamiast obarczania winą za rozpad małżeństwa i pretensjami, spotykają się z serdecznym przyjęciem ze strony najbliższych – mnóstwo gości, jedzenie, muzyka, radosna atmosfera, kobiety ubrane w najlepsze stroje, ich dłonie i stopy przyozdobione henną, która stanowi nieodłączny element tej kultury. W centrum uwagi  znajduje się świeżo rozwiedziona kobieta, która ma szansę poczuć się akceptowaną i kochaną przez swoich bliskich, bez względu na to, co wydarzyło się w jej życiu.

Unikalne jest to, w jaki sposób przykre doświadczenie, jakim niewątpliwie potrafi być zakończenie małżeństwa, obracane jest wśród tej społeczności na korzyść kobiety, której status wzrasta tak znacząco, że cieszyć się ona może dodatkowymi przywilejami oraz większym poważaniem wśród rodziny i swojego plemienia. Dla Sahrawi, rozwód jest zwyczajnym doświadczeniem, które nie wpływa w negatywny sposób na postrzeganie kobiety, nie stanowi wymówki do umniejszania jej wartości ani też w żaden sposób nie zmniejszy jej szansy na ponowne wyjście za mąż. To okres przejściowy w oczekiwaniu na coś nowego i lepszego.

Pomimo tego, że przyjęcia rozwodowe stanowią część kultury Sahrawi, spotkałam się też z głosami kobiet, które jakkolwiek doceniają atmosferę pełną serdeczności, to jednak przyjęć samych w sobie nie akceptują, uznając je za nadawanie rozstaniu pozytywnego wydźwięku.

Wspaniałym jest, że w tej kulturze rozwód nie jest końcem świata i dokłada się tak znaczących starań do tego, by kobieta, której z pewnością przyszło zmierzyć się ze sporymi wyzwaniami, mogła poczuć się akceptowana. Ważne jest to, aby pamiętać, że samo przyjęcie nie ma na celu celebrowania rozwodu, a serdeczne powitanie kobiety i zapewnienie jej o tym, że nadal jest ona nadal ważną częścią społeczności.


Nie wierzycie? Rzućcie okiem na poniższe linki 😉

moroccoworldnews.com/2014/08/137129/sahrawi-community-celebrates-divorced-woman/
news.bbc.co.uk/2/hi/africa/3532612.stm
https://ir.canterbury.ac.nz/bitstream/handle/10092/11184/Women-of-the-Sahara.pdf?sequence=1

Zdjęcia pochodzą z:  https://www.vice.com/en_uk/article/ne3pyg/inside-the-lavish-divorce-parties-of-beidane-people